Tag

sztuczna inteligencja

Browsing

Uziemione samoloty, wyłączone systemy Microsoftu, problemy banków i aplikacji Apple’a – ostatnie tygodnie w USA wyglądały jak skoordynowany atak. Z ustaleń wynika jednak, że to raczej seria zbiegów okoliczności, w której dużą rolę odegrały przestarzała infrastruktura i lawina błędów wykrywanych przez sztuczną inteligencję.

Jeden router, tysiące odwołanych lotów

Zaczęło się w czwartek 12 listopada. Amerykańskie lotnictwo przeżyło wtedy najdłuższe ogólnokrajowe wstrzymanie lotów od 11 września 2001 roku. Przyczyną była wadliwa router zainstalowany w miejscowości El Dorado w stanie Arkansas. Awaria rozłożyła łączność kontroli ruchu lotniczego w całym kraju, a odwołano ponad 18 tysięcy lotów.

Router trafił do sieci w ramach trwającej od ponad dwóch dekad modernizacji. W 2002 roku rząd USA zlecił firmie, dziś znanej jako L3Harris, unowocześnienie systemu łączności Federalnej Administracji Lotnictwa (FAA). Miedziane linie są wymieniane na światłowody, a wartość kontraktów sięga już miliardów dolarów. Raporty nadzorcze od lat domagają się pilnych ulepszeń w FAA, a o porzuceniu dyskietek z danymi pogodowymi urząd ogłosił dopiero w zeszłym roku.

Błędy ujawniane szybciej, niż firmy zdążą je łatać

Kłopoty miały też firmy, które dawno porzuciły miedź i dyskietki. Globalna awaria Microsoftu wynikała z błędu, który po lipcowej aktualizacji przez miesiące czekał w ukryciu, a potem został uruchomiony przez splot okoliczności. Przeciążył serwery firmy i zatrzymał większość jej usług na świecie. Utrudnił m.in. zwalnianie osadzonych w amerykańskich więzieniach oraz dostęp do dokumentacji pacjentów w części brytyjskich szpitali. Do tego doszły błędy w oprogramowaniu banku JP Morgan Chase, wewnętrzna aktualizacja Apple’a i nieudana rutynowa konserwacja w Agencji Bezpieczeństwa Narodowej (NSA).

Wiosną Anthropic i OpenAI udostępniły modele AI, które potrafią wyszukiwać błędy w kodzie. Od tego czasu firmy muszą łatać systemy znacznie szybciej. NSA przekazała Kongresowi, że jej awaria wynikła z pospiesznych poprawek w systemach wskazanych jako podatne przez AI. Niedawno AI pomogła znaleźć luki w PHP, Javie i serwerze NGINX. Specjalista ds. cyberbezpieczeństwa Jamieson O’Reilly ocenia, że organizacje wdrażają poprawki w tempie, do którego ich systemy nie były przygotowane. Część ekspertów uważa przy tym, że producenci modeli przesadzają, bo wiele znalezionych luk nie jest szczególnie przydatnych dla hakerów.

Teorie spiskowe i „zapasy na wszelki wypadek”

Tam, gdzie brakowało oficjalnych informacji, wypełniły je media społecznościowe. Pojawiły się wpisy o atakach zagranicznych wrogów i wezwania do wypłacania gotówki, a na TikToku krążą treści o rzekomym „90-dniowym blackoucie”. Według analityków Mizuho Bank rośnie sprzedaż sprzętu awaryjnego, np. generatorów w sieci Costco, a w Wielkiej Brytanii widać gromadzenie zapasów żywności. Brytyjski rząd zresztą sam zalecił obywatelom zapas gotówki na trzy dni.

Prof. Stephan Lewandowsky z Uniwersytetu w Bristolu tłumaczy, że skupisko zdarzeń łatwo odebrać jako celowe działanie. Jego zdaniem rządy powinny komunikować się przejrzyście i rzetelnie. Obawy nie biorą się z niczego: Rosja atakowała podmorskie kable internetowe, a w zeszłym roku cyberatak sparaliżował Jaguar Land Rover.

Co to oznacza dla Polski

Z przekazanych informacji nie wynika, by te konkretne awarie dotknęły Polskę, ale mechanizm jest uniwersalny. Polskie banki, urzędy i firmy korzystają z tych samych technologii, więc błąd u globalnego dostawcy może odbić się także u nas. Podobnie jest z infrastrukturą: w wielu krajach, także europejskich, część systemów opiera się na starych rozwiązaniach, których wymiana jest kosztowna.

Dla zwykłego użytkownika wniosek jest praktyczny. Warto mieć pod ręką niewielką ilość gotówki, ważne dokumenty i leki w zapasie, a informacji o awariach szukać u operatorów i w oficjalnych komunikatach, a nie w wirusowych wpisach. Aktualizacje oprogramowania na własnych urządzeniach nadal są potrzebne, bo to one zamykają odkryte luki.

Eksperci przyznają, że prostego rozwiązania nie ma. Aarathi Krishnan z firmy Raksha Intelligence Futures mówi: „Ta zależność tworzy kruchość”. Anonimowy specjalista z branży dodaje, że wraki były na dnie od lat, a teraz po prostu odsłonił je odpływ. Największym zmartwieniem pozostaje to, że AI trafi w ręce bardzo kompetentnych przeciwników.

Źródło: The Guardian – „Hacks, AI and conspiracy theories: why are we having so many outages?”

ndsworlds.com collectivemx.com musicfm.org